ਰਾਮੂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜੇ ਅੱਜ ਕੋਈ ਮੱਛਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗੇਗਾ? ਅਗਲੀ ਸ਼ਾਮ ਉਹ ਫਿਰ ਚੌਧਰੀ ਜੀ ਦੀ ਚੌਪਾਲ 'ਤੇ ਜਾ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਬੈਠੇ।
ਚੌਧਰੀ ਜੀ ਨੇ ਲਾਠੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਸਟੂਲ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। "ਤੁਰੰਤ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ," ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। "ਅਤੇ ਇਹੀ ਗੱਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੁਝ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਦਿਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"
ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਚੌਧਰੀ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕੀੜਾ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਇਰਸ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਤੋਂ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਗਿਲਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪਚਾਪ ਵਧਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਇਹ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਬੁਖਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਚਮੜੀ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਸੋਜ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਗਰਦਨ, ਪਿੱਠ, ਥਣ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਸਖ਼ਤ ਗੰਢਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂ ਤੁਰੰਤ ਬਿਮਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ?
"ਇਹੀ ਅਸਲ ਦਿੱਕਤ ਹੈ," ਚੌਧਰੀ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ। "ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲਾ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੱਕ ਚਾਰ ਤੋਂ ਚੌਦਾਂ ਦਿਨ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਸ਼ੂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਧਾਰਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ - ਖਾਂਦਾ-ਪੀਂਦਾ, ਚੱਲਦਾ-ਫਿਰਦਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ - ਜਦਕਿ ਅੰਦਰ ਵਾਇਰਸ ਚੁੱਪਚਾਪ ਵਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਰਾਮੂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰਹਿ ਗਈ। “ਜਿਵੇਂ ਡਾਕੀਆ ਖੁਦ ਚਿੱਠੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦਾ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਕਟਰ (ਜਿਵੇਂ ਮੱਛਰ, ਟਿੱਕ ਜਾਂ ਮੱਖੀ) ਖੁਦ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਰੋਗਾਣੂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਪਸ਼ੂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਪਸ਼ੂ ਭਰੀ ਹੋਈ ਮੰਡੀ ਜਾਂ ਸਾਂਝੀ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮੂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਲੇਖ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇਲਾਜ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
