ਉਸੇ ਸ਼ਾਮ, ਰਾਮੂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਾਲਟੈਨ ਲੈ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਬਾੜੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ। ਦੋ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਚਾਰਾ ਜੁਗਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਮੱਝ ਕੰਧ ਕੋਲ ਊਂਘ ਰਹੀ ਸੀ। ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਛਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਭੋਲਾ, ਉਹ ਸਾਨ੍ਹ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਜਨਨ ਲਈ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨ ਸੀ।
ਕੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ? ਰਾਮੂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਹੀ ਉਹ ਲੋਟਾ-ਡੋਰ ਲੈ ਕੇ ਚੌਧਰੀ ਜੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਚੌਧਰੀ ਜੀ ਖੁਦ ਬਾੜੇ ਤੱਕ ਨਾਲ ਆਏ, ਹਰ ਪਸ਼ੂ ਕੋਲ ਰੁਕੇ, ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੰਕੇ ਦੂਰ ਕੀਤੇ।
ਕਿਹੜੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਲੰਪੀ ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਗਾਂ-ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਨਸਲਾਂ, ਸੰਕਰ (ਕ੍ਰਾਸਬ੍ਰੀਡ) ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਸਲਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਉਮਰ, ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਪਸ਼ੂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੱਝਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਐਲਐਸਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੱਝਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਾਮਲੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਅਕਸਰ ਗਾਂ-ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਲਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਮਰ ਵੀ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਛੇ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਾਲੇ ਆਪਣੀ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਬਣਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭੋਲਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਾਨ੍ਹ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਆਮ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਸੀ। ਐਲਐਸਡੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੇਡ, ਬੱਕਰੀ ਜਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ, ਜਾਂ ਉਸੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਬੱਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਰਗੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦੂਜੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਾਮੂ ਕਾਕਾ ਲਈ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ।
ਫਿਰ ਵੀ, ਬਿਮਾਰ ਗਾਂ-ਮੱਝਾਂ - ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ - ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਗਾਂ-ਮੱਝਾਂ ਤੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਬਾੜੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ - ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਬਿਮਾਰ ਪਸ਼ੂ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਰ ਦੂਜੇ ਪਸ਼ੂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਲੇਖ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇਲਾਜ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
