సాయంత్రం మెల్లగా చీకట్లు కమ్ముకుంటున్నాయి. రాము తన పశువులకు మేత వేసి, నీళ్లు తాగించి, ప్రతిరోజులాగే టీ దుకాణం దగ్గరకు వచ్చి కూర్చున్నాడు. దుకాణం ఎదురుగా ఉన్న కుర్చీలో, ఎప్పటిలాగే, చౌధరి గారు కూర్చున్నారు - దాదాపు 65 ఏళ్ల వయసు, కుర్తా-పైజామాలో. గ్రామంలో బహుశా వృద్ధుడైనా, యువ రైతైనా తన అనారోగ్యంతో ఉన్న ఆవు లేదా ఈనబోయే గేదె గురించి ఎప్పుడో ఒకసారి చౌధరి గారి తలుపు తట్టని వారు ఉండరేమో. నలభై ఏళ్లకు పైగా ఆయన పశువుల మధ్యే గడిపారు.
పొరుగు గ్రామానికి చెందిన రైతు సోహన్ ఈరోజు మరింత ఆందోళనగా కనిపించాడు. "నా ఒక ఆవు శరీరం మొత్తం విచిత్రమైన గడ్డలు వచ్చాయి," అని తన టీ తాగకుండా చేతిలో కదుపుతూ చెప్పాడు. "జ్వరంతో మొదలైంది. ఇప్పుడు మెడ, వీపుపై గట్టి గడ్డలు ఏర్పడ్డాయి."
టీ దుకాణం వద్ద వెంటనే రకరకాల మాటలు మొదలయ్యాయి. ఎవరో ఇది దోమల వల్ల వస్తుందని అన్నారు, మరొకరు తాకడం వల్ల వ్యాపిస్తుందని చెప్పారు, ఇంకొందరు అయితే ఇది గాలిలో ప్రయాణించి ఒక గ్రామం నుంచి మరో గ్రామానికి చేరుతుందని కూడా చెబుతున్నారు.
చౌధరి గారు అప్పటివరకు నిశ్శబ్దంగా వింటూనే ఉన్నారు. ఆయన నడుమును నిటారుగా చేసుకుని మెల్లగా అన్నారు, "ఇంతగా భయపడాల్సిన అవసరం లేదు, బిడ్డా. కానీ పుకార్లను నమ్మొద్దు. ఇది ఒక వ్యాధి - లంపీ చర్మ వ్యాధి, లేదా LSD. దీన్ని అర్థం చేసుకుంటే భయం సగం తగ్గిపోతుంది."
ఈ వ్యాధి ఏమిటి?
చౌధరి గారు వివరించారు. ఇది ఒక వైరస్ వల్ల వచ్చే వ్యాధి. ఇది ఆవులు, గేదెలు రెండింటినీ ప్రభావితం చేస్తుంది. వ్యాధి సోకిన పశువుకు జ్వరం వస్తుంది, చర్మంపై గట్టి గడ్డలు ఏర్పడతాయి, శోషరస గ్రంథులు వాపుతాయి, పాల ఉత్పత్తి తగ్గుతుంది, కొన్నిసార్లు చాలా వేగంగా తగ్గిపోతుంది. కొన్ని పశువులు బలహీనంగా మారి, వారాల తరబడి బక్కచిక్కినట్లుగా కనిపిస్తాయి. "చాలా తక్కువ సంఖ్యలో పశువులు మాత్రమే చనిపోతాయి," అని చౌధరి గారు వివరించారు, "కానీ పాలు అమ్మడం ద్వారా జీవనం సాగించే కుటుంబానికి ఇది కూడా ఊరటనిచ్చే విషయం కాదు. నష్టం మాత్రం పెద్దదిగా ఉండవచ్చు."
ఇది ఎలా వ్యాపిస్తుంది?
"అన్నింటికంటే ముఖ్యమైన కారణం కీటకాలు," అని చౌధరి గారు కొనసాగించారు. "దోమలు, ఈగలు, పేలు - ఇవి ముందుగా వ్యాధి సోకిన పశువును కుడతాయి, ఆ తర్వాత కొద్దిసేపటికే ఆరోగ్యంగా ఉన్న పశువును కుడతాయి. ఒక్క కాటుతోనే వ్యాధిని మరో పశువుకు తీసుకెళ్తాయి. పశువులు ఒకదానితో ఒకటి తాకుకోవడం తప్పనిసరి కూడా కాదు." అంతేకాకుండా, అపరిశుభ్రమైన పరికరాలు, ఒకే సూదిని అనేక పశువులకు ఉపయోగించడం, పశువులు ఉమ్మడిగా ఉపయోగించే మేత, నీరు, అలాగే వ్యాధి సోకిన పశువు నుంచి వెలువడే స్రావాలు కూడా వ్యాధిని వ్యాప్తి చేయవచ్చు. మార్కెట్ లేదా పశువుల సంతకు పశువుల రాకపోకల వల్ల కూడా ఇంతకుముందు వ్యాధి లేని ప్రాంతాలకు ఇది చేరవచ్చు.
"అందుకే పొరుగు గ్రామం నుంచి వచ్చే వార్త కూడా మనకు సంబంధించిన వార్తే," అని చౌధరి గారు రాము వైపు చూస్తూ అన్నారు. "ఈ వ్యాధి గ్రామాల మధ్య సరిహద్దు గోడ దగ్గర ఆగిపోదు. ఈ కాలంలో అయితే ఇది మరింత వేగంగా వ్యాపిస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది."
ఈ వ్యాసం అవగాహన కల్పించే ఉద్దేశంతో రాయబడింది, ఏ ఉత్పత్తిని ప్రచారం చేయడానికి కాదు. చికిత్స కోసం దయచేసి రిజిస్టర్డ్ పశువైద్యుడిని సంప్రదించండి.
