म्हशीने चारा सोडला आणि दूधही कमी झाले
राजूची म्हैस राणी रोज जवळपास संपूर्ण गव्हाण स्वच्छ करून टाकायची. पण गेल्या ३ दिवसांपासून राणी चाऱ्याला तोंड लावायची आणि पुन्हा सोडून द्यायची. राजूने पाहिले की तिच्या दुधाचे प्रमाणही कमी झाले आहे.
त्याने विचार केला, “कदाचित तिला चारा आवडत नसावा.” त्याने दुसऱ्या चाऱ्याची व्यवस्था केली, पण राणीने त्यातही फारसा रस दाखवला नाही.
दुसऱ्या दिवशी राजूने पशुवैद्यकांना बोलावले
डॉक्टरांनी विचारले, “म्हैस किती दिवसांपासून कमी खात आहे? रवंथ कशी आहे? शेण सामान्य आहे का? पोटामध्ये काही असामान्य बदल तर नाही ना?” राजूने सांगितले की शेण पूर्वीच्या तुलनेत कमी आणि कोरडे झाले आहे आणि राणी पूर्वीइतकी सक्रियही नाही.
डॉक्टरांनी सांगितले, “जेव्हा भूक कमी होते आणि त्यासोबत रवंथ व शेणाचे प्रमाणही बदलते, तेव्हा आपण रुमेनची हालचाल आणि पचनसंस्थेकडे लक्ष दिले पाहिजे.”
डॉक्टरांनी म्हशीची तपासणी केली आणि राजूला तिच्या फीडिंगबद्दल विचारले
“तुम्ही अलीकडे दाणा/चारा वाढवला आहे का?” राजूने सांगितले की दूध वाढवण्यासाठी त्याने काही दिवसांपूर्वीच अचानक चारा बदलला होता.
डॉक्टरांनी समजावून सांगितले, “फीडमध्ये अचानक बदल केल्याने रुमेनच्या सामान्य संतुलनावर परिणाम होऊ शकतो. त्याचा परिणाम भूक आणि रवंथीवर दिसून येऊ शकतो.”
राजूने विचारले, “मग फक्त दाणा कमी करू का?”
डॉक्टर म्हणाले, “दाणा-चारा कधीही अचानक बदलू नये. नवीन चारा हळूहळू सुरू करावा आणि नंतर त्याचे प्रमाण वाढवावे. फीडची गुणवत्ता, प्रमाण, पाणी, रवंथ, शेण आणि जनावराची सामान्य स्थिती - हे सर्व महत्त्वाचे आहे.”
त्यांनी फीड मॅनेजमेंटमध्ये बदल हळूहळू करण्याचा आणि जनावरावर लक्ष ठेवण्याचा सल्ला दिला
राजूने त्या दिवशी एक गोष्ट शिकली - म्हशीने चारा सोडणे हे फक्त चव किंवा आवडीचे प्रकरण नसू शकते. फीडमधील बदल आणि रुमेनची स्थिती देखील भुकेवर परिणाम करू शकते.




