ਗਾਂ ਨੇ ਚਾਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿੱਥੇ ਸੀ?
ਰਾਮੂ ਦੀ ਗਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਖਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਵੇਰ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਭੂਸੇ ਅਤੇ ਹਰੇ ਚਾਰੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਚਾਰਾ ਸੁੰਘ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਰਾਮੂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਮੌਸਮ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਜੁਗਾਲੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਮੂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਮੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਗਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵੱਛਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ? ਗੋਬਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਜੁਗਾਲੀ ਕਿੰਨੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ? ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ, ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬਦਲਾਅ ਤਾਂ ਨਹੀਂ?” ਰਾਮੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਛਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਚਾਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰਾ ਘੱਟ ਖਾਣਾ ਦੇਖ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਿਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭੁੱਖ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਕਿਸੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ, ਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਰੂਮਨ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ।
ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਰਾਮੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ - ਪਾਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਦਰਦ, ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਗਲਤ ਫੀਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ। ਇਸ ਲਈ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।”
ਰਾਮੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਾਂ?” ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਫਿਲਹਾਲ ਪਸ਼ੂ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖੋ, ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਲਿਵਰ ਟੌਨਿਕ ਦਿਓ। “ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਉਪਲਬਧ ਰੱਖੋ, ਚੰਗੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਚਾਰਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਡਾਈਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਾ ਕਰੋ। ਪਰ ਜੇ ਖਾਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੁਗਾਲੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਗੋਬਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੈ ਜਾਂ ਗਾਂ ਸੁਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।”
ਰਾਮੂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ “ਗਾਂ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖਾ ਰਹੀ” ਕਹਿਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
